Σημειώσεις για την ευχρηστία των εφαρμογών και των ιστοσελίδων στο iPad

24/09/2011 § Σχολιάστε

Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί μια παρουσίαση προσωπικών σημειώσεων από τα κυριότερα σημεία των report για την ευχρηστία των εφαρμογών και των ιστοσελίδων στο iPad που παρουσίασε το Nielsen Norman Group.

Για την ορθότερη απόδοση των συμπερασμάτων καθώς και για την περαιτέρω εμβάθυνση και μελέτη της αξιολόγησης, ο αναγνώστης μπορεί να οδηγηθεί στην ιστοσελίδα:

http://www.nngroup.com/reports/mobile/ipad/

όπου θα βρει διαθέσιμα και τα δύο report με τα αποτελέσματα των μελετών για την αξιολόγηση των εφαρμογών και των ιστοσελίδων σε φορμάτ pdf.

Θα πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η απόδοση της αγγλικής ορολογίας έγινε κατά το δυνατό πλησιέστερα στην νοηματική χρήση των λέξεων, κρίθηκε όμως σκόπιμο για τις λέξεις κλειδιά να διατηρηθεί και ο αγγλικός όρος καθώς στο πλαίσιο των σημειώσεων προσφέρει αμεσότητα και ταχύτητα στην κατανόηση. Οποιαδήποτε διόρθωση ή πρόταση για την χρήση και μετάφραση των όρων θα γίνει με ευχαρίστηση δεκτή.

 

«Μοιάζει με ένα τεράστιο iPhone»  είναι η πρώτη εντύπωση όσων έρχονται σε επαφή με το iPad.

Και το δεύτερο σχόλιό τους; «Ω, είναι βαρύ»

Έχει μπει λοιπόν το iPad για τα καλά στη ζωή μας. Είτε είμαστε κάτοχοι ενός, είτε όχι, οι αλλαγές που έχει επιφέρει στον τρόπο που σχεδιάζεται και καταναλώνεται το ψηφιακό περιεχόμενο το iPad, επηρεάζουν όλους. Είναι λοιπόν σημαντικό, για όσους ενδιαφέρουν αυτού του είδους οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ χρήστη και ψηφιακού μέσου και περιεχομένου, να προσεγγίσουμε αναλυτικά τις νέες συνθήκες που το iPad έχει δημιουργήσει με στόχο να εκμεταλλευτούμε τις δυνατότητες που προσφέρει, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τη δημιουργία νέων προβλημάτων και επιβαρύνσεων στην ήδη αρκετά δύστροπη σχέση ανθρώπου-μηχανής.

Η παρούσα ανάρτηση παρουσιάζει σημειώσεις και συμπεράσματα από την αξιολόγηση της ευχρηστίας των εφαρμογών και των ιστοσελίδων στο iPad που διεξήγαγε και δημοσίευσε το Nielsen Norman Group.

 

Πως χρησιμοποιούν οι άνθρωποι το iPad;

  • Το iPad χρησιμοποιείται κυρίως για κατανάλωση media περιεχομένου. Παιχνίδια, ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, ταινίες, βίντεο αλλά και ενημέρωση μέσα από ροές ειδήσεων και αναρτήσεων (rss feeds) καθώς και έλεγχος των email είναι οι κύριες δραστηριότητες που έχουν οι χρήστες του. Κάποια περιορισμένη χρήση έχουν και ιστοσελίδες που προσφέρουν δυνατότητα για έρευνα αγοράς αν και οι χρήστες είναι ακόμα επιφυλακτικοί στο να χρησιμοποιήσουν το iPad για τις αγορές τους
  • Όσο κι αν φαίνεται περίεργο το iPad είναι μια «σχετικά κοινόχρηστη συσκευή». Πιθανά λόγω κόστους δεν έχει τον προσωπικό χαρακτήρα του κινητού τηλεφώνου ή του laptop και έτσι δεν είναι ασυνήθιστο όλα τα μέλη της οικογένειας να χρησιμοποιούν εκ’ περιτροπής και με το δικό του τρόπο ο καθένας τη συσκευή
  • Παρά τα χαρακτηριστικά που του προσδίδουν φορητότητα το iPad είναι μια συσκευή που δεν κουβαλούν οι χρήστες μαζί τους. Συνήθως το χρησιμοποιούν στο σπίτι ή το παίρνουν μαζί τους σε ταξίδια. Αυτό επηρεάζει και τα χαρακτηριστικά του περιεχομένου που προσδοκούν να έχουν οι εφαρμογές του.

 

Ιστοσελίδα ή εφαρμογή;

Οι πλήρεις ιστοσελίδες (σχεδιασμένες για τους επιτραπέζιους ηλεκτρονικούς υπολογιστές) είναι ικανοποιητικά ευανάγνωστες στο iPad και οι χρήστες τις βρίσκουν αρκετά εύχρηστες (σε σύγκριση με τα smartphones). Ένα από τα προβλήματα που είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν οι χρήστες είναι το read-tap asymmetry (μέγεθος κειμένου και περιεχομένου ικανοποιητικό για ανάγνωση αλλά όχι για επιλογή και χρήση – επιλογή link, χρήση widget).

Για να δικαιολογείται η αναγκαιότητα της ανάπτυξης μιας εφαρμογής για το iPad θα πρέπει αυτή να προσφέρει κάτι επιπλέον στον χρήστη σε σχέση με την ιστοσελίδα. Θα  πρέπει να είναι πιο εύχρηστη και πιο να δίνει μια πιο ολοκληρωμένη και ευχάριστη εμπειρία στο χρήστη εκμεταλλευόμενη τα τεχνολογικά προτερήματα της συσκευής ή/ και ακόμα να προσφέρει στο χρήστη επιπλέον περιεχόμενο ή ειδικές προσφορές/ δυνατότητες/εκπτώσεις.

Φυσικά η ανάπτυξη μιας εφαρμογής δικαιολογείται για ιστοσελίδες που έχουν τακτικούς χρήστες οι οποίοι θα την επισκεφτούν και θα τη χρησιμοποιήσουν συχνά. Αυτούς τους χρήστες θα πρέπει να διευκολύνει και να δελεάσει με την εφαρμογή. Αλλιώς μια «φιλική» στο iPad ιστοσελίδα καλύπτει πλήρως τις ανάγκες.

Οι παράμετροι που εξασφαλίζουν την συμβατότητα μιας ιστοσελίδας στο iPad είναι:

  • φυσικά να μην έχει Flash περιεχόμενο
  • να μην παρουσιάζει read-tap asymmetry χρησιμοποιώντας κείμενο, links και widgets με το κατάλληλο μέγεθος
  • να ελαχιστοποιεί την ανάγκη πληκτρολόγησης ζητώντας μόνο τις πληροφορίες εκείνες που είναι απαραίτητες

Οθόνη αφής: Χαρακτηριστικά και Πλεονεκτήματα

Μέγεθος αντικειμένων:

Φυσικά η οθόνη αφής του iPad είναι από τα μεγάλα του πλεονεκτήματα. Ωστόσο όπως οι περισσότερες συσκευές αφής ο χρήστης και στο iPad αντιμετωπίζει το πρόβλημα του παχιού-δακτύλου (fat-finger) την αδυναμία δηλαδή να επιλέξει περιοχές και συνδέσμους στην οθόνη λόγω του μικρού μεγέθους τους. Το συνιστώμενο μέγεθος είναι 1εκατ*1εκατ. ωστόσο πολλές εφαρμογές και ιστοσελίδες αγνοούν την σύσταση αυτή. Ταυτόχρονα εκτός από την αδυναμία επιλογής τους τόσο μικρές ενεργές επιφάνειες είναι δύσκολο να εντοπιστούν από το χρήστη ειδικά αν δεν είναι τοποθετημένες κεντρικά.

 

Πυκνότητα αντικειμένων:

Όταν αντικείμενα που ο χρήστης καλείται να επιλέξει είναι τοποθετημένα πολύ πυκνά (πολύ κοντά το ένα στο άλλο) τότε είναι πολύ εύκολο να πατηθεί το λάθος αντί του σωστού.

 

Ένδειξη Λειτουργικότητας (affordances) αντικειμένων:

Η ποιότητα και η αισθητική της οθόνης του iPad επανέφερε στην επικαιρότητα ένα πρόβλημα ευχρηστίας των interfaces που είχε λυθεί από τα μέσα τις δεκαετίας του ’90. Ο σχεδιασμός των εφαρμογών και των ιστοσελίδων από τον οποίο απουσιάζουν τα αντιαισθητικά «πλήκτρα» και η οπτική ενόχληση του χρήστη πολλές φορές τον φτάνει στο αμήχανο σημείο να μην ξέρει ποια σημεία της οθόνης είναι λειτουργικά και ποια όχι (να μην ξέρει «που να πατήσει»). Φυσικά είναι απαραίτητο κατά το σχεδιασμό, να είναι εμφανής η λειτουργικότητα των επιλέξιμων σημείων (affordances) σε κάθε interface και βέβαια να είναι εύκολα συσχετιζόμενα με τις λειτουργίες που επιτελούν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την επιλογή κατάλληλων εικονιδίων και ετικετών καθώς και γραφικών για τα «πλήκτρα» και τους ενεργούς συνδέσμους κάθε σελίδας.

 

Πληκτρολόγηση και Εγγραφή (registration):

Συγκρινόμενη με τα smartphones, η οθόνη του iPad προσφέρει πολύ ευκολότερη πληκτρολόγηση, ωστόσο και πάλι οι χρήστες αποφεύγουν να πληκτρολογούν αν αυτό δεν είναι απαραίτητο. Ο κύριος λόγος για αυτό είναι ότι θα πρέπει να μοιράζουν το βλέμμα τους ανάμεσα στο πληκτρολόγιο που εμφανίζεται χαμηλά στην οθόνη και στο πεδίο που εμφανίζεται το κείμενο που γράφουν καθώς και επειδή τα πλήκτρα προσφέρουν πολύ μικρή ανάδραση κατά την πληκτρολόγηση. Είναι λοιπόν απαραίτητη η προσπάθεια να ελαχιστοποιηθεί η αναγκαιότητα πληκτρολόγησης στο iPad και για να επιτευχθεί αυτό θα πρέπει να ακολουθηθούν οι παρακάτω οδηγίες:

  • Οποιαδήποτε πληροφορία δεν είναι απαραίτητο να δώσει ο χρήστης (και μπορεί να προσδιοριστεί από άλλα δεδομένα) να μην ζητείται (π.χ. ταχυδρομικός κώδικας)
  • Να υπάρχει ανοχή στην ακρίβεια της πληκτρολόγησης (να γίνονται αποδεκτές και λιγότερο τυπικές μορφές για κάποιες πληροφορίες π.χ. ημερομηνίες, διευθύνσεις αν αυτό είναι εφικτό)
  • Να αποθηκεύεται το ιστορικό και οι πληροφορίες που ο χρήστης έχει ήδη εισάγει σε προηγούμενη χρήση
  • Οι προεπιλογές (default) να καλύπτουν το μεγαλύτερο δυνατό εύρος χρηστών
  • Αν δεν αποθηκεύονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των χρηστών δεν υπάρχει λόγος να αποσυνδέεται ο χρήστης κάθε φορά ή έστω να υπάρχει η επιλογή να παραμένει συνδεδεμένος

 

Παρουσίαση του περιεχομένου:

Η (σχετικά) μεγάλη οθόνη του iPad πολλές φορές προκαλεί τους σχεδιαστές να χρησιμοποιούν κάθε λογής μέσα για να κάνουν την παρουσίαση του περιεχομένου της εφαρμογής ή της ιστοσελίδας τους πιο ελκυστική. Ωστόσο όχι πάντα με επιτυχία.

  • Συχνά καινοτόμες γραφιστικά παρουσιάσεις προσελκύουν αρχικά τους χρήστες αλλά αν δεν συνοδεύονται από χαρακτηριστικά ευχρηστίας τότε γρήγορα ενοχλούν και εγκαταλείπονται.
  • Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου χάρη για την αισθητική της παρουσίασης γίνεται πολύ κακή εκμετάλλευση του διαθέσιμου χώρου. Πολύ λιγότερες πληροφορίες από το επιθυμητό παρουσιάζονται και αρκετός χώρος μένει κενός.
  • Όταν χρησιμοποιούνται αναπτύγματα (popovers) για μενού και επιλογές ή βοηθητικές οθόνες (modal views) θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι δεν επικαλύπτουν χρήσιμες πληροφορίες από την οθόνη, το περιεχόμενο είναι ανάλογο του μεγέθους τους (αν ο όγκος του περιεχομένου είναι μεγάλος δεν είναι αρκετά ευανάγνωστο  θα πρέπει να δοθεί σε ξεχωριστή οθόνη και όχι σε popover) και μπορούν εύκολα να ελαχιστοποιηθούν χωρίς να μπλοκάρουν εργασίες και πληροφορίες που παρουσιάζονται στην βασική οθόνη.

 

Χειρισμοί (Gestures):

Ένα από τα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά του iPad είναι οι χειρισμοί (gestures) που δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να εκτελέσει για να πλοηγηθεί σε μια εφαρμογή ή σε μια ιστοσελίδα. Τα gestures είναι από τα πιο ελκυστικά χαρακτηριστικά των οθονών αφής ωστόσο σε επίπεδο ευχρηστίας κρύβουν αρκετές προκλήσεις.

  • Τα gestures μιας και δεν έχουν καμία οπτική ένδειξη για την εφαρμογή τους είναι δύσκολο για το χρήστη (ιδιαίτερα όταν έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με μια εφαρμογή/ιστοσελίδα) να τα ανακαλύψει
  • αρκετές φορές αν και υπάρχουν οδηγίες για το πώς να τα εκτελέσει είναι δύσκολο για το χρήστη να τα αναπαραγάγει
  • η χρήση τυποποιημένων και κοινά χρησιμοποιούμενων gestures διευκολύνει κατά πολύ την εμπειρία του χρήστη (ωστόσο αν χρησιμοποιούνται συνηθισμένα gestures με διαφορετική όμως χρήση στην συγκεκριμένη εφαρμογή το πλεονέκτημα της μάθησης χάνεται)
  • τα gestures με χρήση πολλαπλών δακτύλων (multifinger- gestures) αυξάνουν κατά πολύ την πολυπλοκότητα και την πιθανότητα ανεπιτυχών χειρισμών

Για τους λόγους αυτούς είναι σημαντικό να δίνεται στο χρήστη πρόσβαση στις περισσότερες λειτουργίες χωρίς να είναι απαραίτητη η χρήση ειδικών gestures.

 

Πλοήγηση:

 

Ξεφύλλισμα (swiping):

Ειδικά για εφαρμογές όπως τα e-magazines λόγω του συσχετισμού τους με τις φυσικές οντότητες που αντιστοιχούν η χρήση του «ξεφυλλίσματος» (swiping) για να πλοηγηθεί ο χρήστης μπρος και πίσω στις σελίδες είναι σχετικά συνηθισμένη. Για τις υπόλοιπες εφαρμογές ωστόσο είναι μάλλον δύσκολο να ανακαλύψει ο χρήστης αυτή τη δυνατότητα. Γι’ αυτό και προτείνεται να υπάρχουν ορατές ενδείξεις για την ύπαρξη αυτής της δυνατότητας.

Σε κάθε περίπτωση, μιας και το swiping δεν εφαρμόζεται σε συγκεκριμένο σημείο της σελίδας θα πρέπει να προσεχθεί η χρήση του  να μην έρχεται σε εμπλοκή με τα υπόλοιπα ενεργά στοιχεία της σελίδας. Θα πρέπει να υπάρχει αρκετός χώρος διαθέσιμος στα άκρα της σελίδας για να μπορεί ο χρήστης να την «ξεφυλλίσει».

Ακόμα αν υπάρχουν σημεία της σελίδας που δεν λειτουργεί το swiping αυτά μπορεί να κάνουν το χρήστη να θεωρήσει την εφαρμογή ασταθή ή προβληματική.

 

Πλήκτρο Επιστροφής (back button)

Σε κάθε εφαρμογή (ή ιστοσελίδα) που έχει περισσότερες από μια οθόνες είναι απαραίτητη η ύπαρξη πλήκτρου επιστροφής στην προηγούμενη οθόνη. Έτσι ο χρήστης γλιτώνει από τον κόπο να ξαναπλοηγηθεί από το μηδέν για να φτάσει στο προηγούμενο σημείο (πόσο μάλλον με την αυξημένη πιθανότητα να έχει οδηγηθεί εξαιτίας λανθασμένου χειρισμού κάπου αλλού από εκεί που θα ήθελε).

Το back button φυσικά θα πρέπει να εξασφαλίζει πραγματικά επιστροφή στην προηγούμενη οθόνη, διατηρώντας και το όποιο ιστορικό επιλογών ή μενού και αναζητήσεων και να μην οδηγεί το χρήστη απλά στην αρχική σελίδα και ακόμα να λειτουργεί ακόμα και στην αρχική σελίδα (home page) με βάση την διαδρομή του χρήστη.

Καρουζέλ – Οριζόντια κύλιση (scrolling)

Η οριζόντια κύλιση (scrolling) φαίνεται πως βρίσκεται στο απόγειό της με το iPad. Πάρα πολλές εφαρμογές εκμεταλλεύονται τις δυνατότητες του iPad χρησιμοποιώντας για την πλοήγηση του χρήστη scrolling είτε με τη μορφή carousel είτε με τη μορφή καρτών (deck of cards) και μάλιστα με αρκετή επιτυχία.

Ωστόσο κατά το σχεδιασμό θα πρέπει να σημειωθεί ότι:

  • Τα carousel δεν είναι κατάλληλα για μεγάλες λίστες (π.χ. αποτελέσματα αναζητήσεων)
  • Πολλά carousel στην ίδια σελίδα μπορεί να την υπερφορτώσουν και να κουράσουν τον χρήστη
  • Τα carousel δύο κατευθύνσεων δυσκολεύουν τον χρήστη στη πλοήγηση

 

Προσανατολισμός οθόνης (orientation):

Οι περισσότεροι χρήστες επιλέγουν ένα προσανατολισμό (orientation) για την οθόνη του iPad στην αρχή και τον διατηρούν αυτό εκτός αν κάποια εφαρμογή τους υποδείξει να τον αλλάξουν. Αρκετά ζητήματα έχουν παρουσιαστεί σε σχέση με τον προσανατολισμό της οθόνης.

Σε θέματα πλοήγησης, θα πρέπει να διατηρείται ο ίδιος τρόπος πλοήγησης και σε portrait και σε landscape ώστε να μην μπερδεύεται ο χρήστης.  Σχετικά με το περιεχόμενο, έχει παρατηρηθεί συχνά να υπάρχει διαφοροποίηση του προσφερόμενου περιεχομένου (αλλά και του τρόπου παρουσίασής του) ανάλογα με τον προσανατολισμό της οθόνης. Αυτό θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να αποφεύγεται και μάλιστα  θα πρέπει να γίνεται προσπάθεια ο χρήστης να παραμένει στο ίδιο σημείο του περιεχομένου ακόμα και κατά την αλλαγή προσανατολισμού. Αν παρόλα αυτά κάποια στοιχεία της οθόνης είναι διαθέσιμα μόνο κατά τη μία κατεύθυνση (μόνο οριζόντια ή κάθετα) θα πρέπει ο χρήστης να ενημερώνεται και να προτρέπεται να επιλέξει τον κατάλληλο προσανατολισμό.

 

Γενικά θέματα:

Πέρα από τα εξειδικευμένα θέματα που προκύπτουν από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του iPad θα πρέπει να εξετάσουμε και κάποια πιο γενικά θέματα ευχρηστίας και εμπειρίας του χρήστη.

 

Download time

Η απάντηση στην ερώτηση: «Πόσο είναι διατεθειμένος ο χρήστης να περιμένει για κάποιο download;» η απάντηση είναι: «Το πολύ 20 δευτερόλεπτα».

Αν λοιπόν η εφαρμογή απαιτεί χρόνο αναμονής περισσότερο από τα 20 δευτ. θα πρέπει να προσφέρεται στον χρήστη κάτι για να του συγκρατήσει το ενδιαφέρον. Σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο να γνωρίζει την πορεία του downloading και γι΄ αυτό το ποσοστό ολοκλήρωσης θα πρέπει να είναι εμφανές (με progress bar και όχι με κάποια από τις συνήθεις περιστρεφόμενες ενδείξεις π.χ. κυκλάκια-κλεψύδρες)

 

Αρχική οθόνη (launch screen), ήχος και βίντεο

Μετά από χρόνια «ήσυχης» εμπειρίας για τους χρήστες στο iPad αναβίωσε η κακή πρακτική των «αρχικών οθονών» (launch screens) οι οποίες εκτός από κάποια ενδιαφέροντα ίσως γραφικά (την πρώτη φορά που τα βλέπει κάποιος) δεν προσφέρουν τίποτα επιπλέον. Το ίδιο ισχύει και για κάποιες εφαρμογές οι οποίες κατά την εκκίνησή τους αναπαραγάγουν βίντεο ή ήχους. Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά θα πρέπει να αποφεύγονται.

 

Οδηγίες χρήσης

Ας είμαστε ειλικρινείς, ελάχιστοι είναι εκείνοι οι οποίοι διαβάζουν οδηγίες χρήσης. Αν ωστόσο είναι απαραίτητο να δώσετε στους χρήστες οδηγίες τότε για να αυξήσετε την αποτελεσματικότητά τους θα πρέπει να τις κάνετε όσο το δυνατό πιο απλές και σαφείς. Εστιάστε σε μια λειτουργία κάθε φορά και παρουσιάστε μόνο τις οδηγίες που είναι απολύτως απαραίτητες για να μπορέσει ο χρήστης ξεκινήσει την εφαρμογή.

 

 

 Υ.γ. Αν επιθυμείτε να κατεβάσετε την ανάρτηση σε μορφή pdf πατήστε εδώ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

What’s this?

You are currently reading Σημειώσεις για την ευχρηστία των εφαρμογών και των ιστοσελίδων στο iPad at The Human Factor - Εργονομία (στα ελληνικά).

meta

Αρέσει σε %d bloggers: