Για κάτσε λίγο να δω κάτι που θέλω…

01/06/2012 § 2 Σχόλια

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Εργονομία = κάθισμα εργασίας. (όχι βέβαια, αλλά για τους περισσότερους εκεί συρρικνώνεται ο κλάδος μας!).

Και μετά από τόσες δεκαετίες έρευνας πάνω στο θέμα δεν έχουμε να παρουσιάσουμε ΤΟ εργονομικό κάθισμα εργασίας που θα ικανοποιήσει όλο τον κόσμο!

Μόνο που αυτό είναι το σωστό!

Ας βάλουμε όμως τα πράγματα σε μια σειρά:

  1. Το ανθρώπινο σώμα δεν είναι σχεδιασμένο για να παραμένει στην ίδια στάση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ούτε καν στην ξαπλωτή… Άρα καταλαβαίνεις ότι εξ’ορισμού, δεν είναι καθόλου «εργονομικό» το να κάθεσαι!(αν υπάρχει κάποια «πιο ανεκτή» στάση για μεγάλο χρονικό διάστημα αυτή δεν είναι παρά η εμβρυϊκή- λογικό αφού τη διατηρούμε για περίπου 9 μήνες!).
    •  Άρα για να είναι ξεκάθαρο, εξαρχής η σύσταση είναι: όσο περισσότερο έχεις τη δυνατότητα να κινείσαι. Ακόμα και να σηκωθείς για να πας να μιλήσεις στο συνάδελφο του δίπλα γραφείου αντί να σηκώσεις το ακουστικό ή να στείλεις  email είναι πολύ σημαντικό.
    •  Ακόμα και το να σηκωθείς από το γραφείο σου και να τεντωθείς για 5 δευτερόλεπτα είναι ευεργετικό.Πιθανά βέβαια να «ξενίσει» κάπως τους συναδέλφους σου, αλλά, μόλις τους εξηγήσεις τα οφέλη από αυτή την κίνηση και το δοκιμάσουν, θα διαπιστώσουν ότι όντως βοηθάει και θα σε μιμηθούν.
    • Παρεπιπτόντως και επειδή είναι σχεδόν σίγουρο ότι σε κάποιο διπλανό tab αυτή την ώρα είναι ανοιχτό το twitter, σου προτείνω να ακολουθήσεις τον λογαριασμό του https://twitter.com/#!/ErgoBot που θα σου υπενθυμίζει να κάνεις τις «ασκησούλες» σου. Ακολουθήσε τον και θα με θυμηθείς…
  2. Μιας και η ποικιλία «σχημάτων και μεγεθών» που αποκαλύπτουν οι ανθρωπομετρικές έρευνες είναι περίπου ανεξάντλητη, δεν θα μπορούσε ποτέ ΕΝΑ κάθισμα να είναι ικανοποιητικό για όλους.
    • Σχεδιάζοντας για όσο το δυνατό μεγαλύτερο εύρος των κρίσιμων διαστάσεων (κάτι που περιορίζεται συχνά από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και το κόστος)
    • και ποντάροντας στην (συχνά αξιοσημείωτη) προσαρμοστικότητα του χρήστη και στη δυνατότητα ρυθμίσεων του καθίσματος,ο σχεδιαστής στοχεύει στην κάλυψη του μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού που πρόκειται να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο τύπο καθίσματος (λαμβάνοντας βέβαια υποψη και τις απαιτήσεις του συγκεκριμένου τύπου χρήσης – άλλες σχεδιαστικές απαιτήσεις έχει πχ ένα κάθισμα για αίθουσα σινεμά και άλλες ένα κάθισμα στο γκισέ μιας τράπεζας).
  3. Το θέμα του σχεδιασμού ενός εργονομικού καθίσματος εργασίας αποτέλεσε το αντικείμενο της Διπλωματικής μου Μελέτης και έτσι θα ήταν προσωπική παράλειψη να μην αναφέρω ότι για εργασίες γραφείου, η έρευνά μου έδειξε ότι περισσότερα οφέλη έχει ο χρήστης (κυρίως σε θέσεις data-input) με τη επιλογή καθίσματος ημικαθιστού τύπου. (Αν κάποιον ενδιαφέρον περισσότερο οι «πρώιμες» εργονομικές μου αναζητήσεις μπορεί να δει την εργασία εδώ: Σχεδιασμός Εργονομικού Καθίσματος Εργασίας Ημικαθιστού τύπου. Εγώ δεν την πολυκοιτάζω γιατί διαπιστώνω τις εμφανείς, σε μένα πλέον, ελλείψεις και στεναχωριέμαι… )
  4. Τέλος, μια «σοφή ρήση» που έχει φθάσει ως τις μέρες μας ως κομμάτι της προφορικής παράδοσης της εργονομίας (από αυτά τα μυστικά του συναφιού που μεταλαμπαδεύονται από γενιά σε γενιά…; ) ) λέει ότι «αν κάτι δεν το αισθάνεσαι άνετο τότε σίγουρα δεν είναι άνετο!«. Δηλαδή αν δοκιμάσεις κάποιο κάθισμα (όσο ακριβό κι αν είναι και όσα αυτοκολλητάκια και αν έχει με το τίτλο «εργονομικό»  πάνω του κολλημένα) και δεν νιώθεις ευχάριστα μετά από λίγο τότε σίγουρα αυτό το κάθισμα δεν είναι κατάλληλο για σένα. Δοκίμασε μήπως μια καλύτερη ρύθμιση βελτιώσει την κατάσταση. Αν ούτε αυτό λύσει το πρόβλημα, πρέπει σίγουρα να κάτσεις κάπου αλλού! Η άνεση άλλωστε ορίζεται ως η «απουσία αισθήματος δυσφορίας» και άρα αν κάτι σε ενοχλεί κατά τη χρήση του είναι εκ των προτέρων απορριπτέο.

Υ.Γ.  Η εργονομία δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα της αυστηρής προτεστάντισας δασκάλας με τον χάρακα που επιβάλει στους μαθητές να κάθονται με την πλάτη απολύτως όρθια και την σπονδυλική στήλη σε απολύτως ορθή γωνία με τους μοιρούς. Αντιθέτως και για να είναι απολύτως σαφές, ο μοναδικός κανόνας για την ορθή στάση κατά την καθιστή θέση είναι η σπονδυλική στήλη σου να διατηρεί τις φυσιολογικές της καμπυλώσεις (δηλαδή να κάνει περίπου αυτό το φυσιολογικό τελικό «ς» που φαίνεται παρακάτω).


Το μεγάλο ζητούμενο και εκεί που αποτυγχάνουν ιστορικά οι περισσότερες προσεγγίσεις των συναδέλφων είναι το πως το επιτυγχάνουμε αυτό! Γιατί συνήθως οι συνθήκες στο γραφείο (λόγω βέβαια και πολλών άλλων παραγόντων, όχι αποκλειστικά του καθίσματος) είναι κάπως έτσι…:

Κλείνοντας και μιας και αναφερθήκαμε σε «ιστορικές» προσπάθειες αν σε ενδιαφέρει να έχεις μια σφαιρικότερη εικόνα των «επιλογών» που ήταν κατά καιρούς διαθέσιμες σε παραπέμπω στο εξαιρετικό παρακάτω άρθρο (από οπου είναι δανεισμένες και οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται στην αρχή της ανάρτησης)

The Quest for the Perfect Office Chair

Advertisements

Μνήμη και ένα πείραμα για το σπίτι. (Νοητική Εργονομία)

16/12/2011 § Σχολιάστε

Η τεχνολογική πρόοδος έχει καταστήσει δυνατή την παροχή της πληροφορίας σχεδόν σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή και σε οποιοδήποτε χώρο αυτή απαιτηθεί (ή ακόμα και εν κινήσει). Και φυσικά, το να υπάρχει η πληροφορία διαθέσιμη είναι συνήθως προτιμότερο από το να απαιτείται η ανάκλησή της από τη μνήμη. Ωστόσο, η κατανόηση της λειτουργίας της μνήμης και η ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων για την βέλτιστη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων της, παραμένει κρίσιμη για πολλές περιπτώσεις στον εργασιακό χώρο αλλά και στην καθημερινότητα.

Δεδομένου ότι η πληροφορία έχει γίνει αντιληπτή και έχει επεξεργαστεί από το χρήστη, το κλειδί για την αποτελεσματικότητά της είναι η επιτυχημένη ανάκλησή της από τη μνήμη. Η απλούστερη προσέγγιση της ανθρώπινης μνήμης  είναι η διαδικασία της ελεύθερης ανάκλησης (free recall). Σε ένα τέτοιο πείραμα, μια αλληλουχία αντικειμένων (συνήθως λέξεων) παρουσιάζεται στο συμμετέχοντα και από εκείνον ζητείται να θυμηθεί στο τέλος, με όποια σειρά μπορεί, όσο το δυνατό περισσότερα αντικείμενα. Το αποτέλεσμα αυτού του πειράματος μπορεί να αναπαρασταθεί σε ένα διάγραμμα πιθανότητας ανάκλησης-θέσης λέξεων με τη μορφή μιας καμπύλης σχήματος U, όπου οι πρώτες και οι τελευταίες λέξεις της λίστας έχουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα ανάκληση από ότι οι μεσαίες (primacy-recency effect).

Η παραδοσιακή προσέγγιση στο φαινόμενο αυτό έγινε από τους Atkinson & Shriffin (1968). Η αυξημένη πιθανότητα ανάκλησης των πρώτων λέξεων της λίστας (primacy effect) αποδόθηκε στο συγκριτικό πλεονέκτημα που είχαν κατά την επεξεργασία τους και την αποθήκευσή τους στη μακροπρόθεσμη μνήμη (long-term memory) σε σχέση με τις επόμενες, ενώ για τις τελευταίες λέξεις της λίστας (recency effect) θεωρήθηκε υπεύθυνη η λειτουργία της βραχυπρόθεσμης μνήμης όπου οι λέξεις παρέμεναν για το (συγκριτικά συντομότερο) χρονικό διάστημα μέχρι την ανάκλησή τους.

Ωστόσο, πειραματικά δεδομένα αλλά και μελέτες σε ρεαλιστικές συνθήκες αποκάλυψαν ασυνέπεια μεταξύ των προβλέψεων αυτής της προσέγγισης και των αποτελεσμάτων που τελικά προέκυψαν. Η λειτουργία της βραχυπρόθεσμης μνήμης δεν είναι ικανή για να εξηγήσει την αυξημένη πιθανότητα ανάκλησης των τελευταίων λέξεων (recency effect) μετά τη μεσολάβηση μεγάλου χρονικού διαστήματος από την παρουσίαση της λίστας μέχρι την ανάκλησή της, ή την εκτέλεση κάποια σύντομης νοητικής εργασίας μετά την παρουσίαση της λίστας (distractor task). Επιπλέον η ύπαρξη μιας ένθετης εργασίας ή η πάροδος σημαντικού χρόνου μέχρι την ανάκληση δεν δείχνει να επηρεάζει την αυξημένη πιθανότητα ανάκληση των πρώτων λέξεων της λίστας (κάτι που  αντίκειται στην παραδοσιακή θεωρητική προσέγγιση).

Νεότερες προσεγγίσεις προσπαθούν να υπερβούν αυτές τις ασυνέπειες προτείνοντας εναλλακτικές εξηγήσεις για την ύπαρξη των φαινομένων. Ο κανόνας της αναλογίας (ratio rule) που εισήγαγαν οι  Bjork και Whitten (1974) ή η χρονική ή σειριακή χαρακτηριστική- ξεχωριστή θέση των πρώτων λέξεων που πρότειναν ως εξήγηση οι Rundus (1971) και Modigliani και Hedges (1987) είναι κάποιες από τις επικρατέστερες.

Ξεφεύγοντας όμως από τη θεωρητική ανασκόπηση του ζητήματος, για να μπορέσει ο καθένας να αισθανθεί την επίδραση παραγόντων όπως η σειρά των αντικειμένων και η εκτέλεση μιας απλής, νοητικής εργασίας ανάμεσα στην παρουσίαση των λέξεων και την ανάκλησή τους, προτείνω να κάνετε το παρακάτω πείραμα.

Για να συμμετάσχετε θα πρέπει να εκτελέσετε την παρακάτω παρουσίαση Powerpoint.

Οδηγίες για το πείραμα:

  • Θα σας παρουσιαστούν 10 λίστες με 20 λέξεις η καθεμία.
  •  Μετά την  1η , 3η , 5η , 7η  & 9η λίστα θα πρέπει αμέσως να καταγράψετε όσες περισσότερες λέξεις μπορείτε, με όποια σειρά επιθυμείτε
  • Μετά την 2η , 4η , 6η , 8η  & 10η λίστα θα σας δοθεί ένα τριψήφιο νούμερο
  • Για 30 δευτερόλεπτα θα πρέπει αν μετρήσετε αντίστροφα (αφαιρώντας 3) από το νούμερο αυτό (είτε φωναχτά, είτε γράφοντας τα νούμερα σε ένα χαρτί
  • Για παράδειγμα, αν ο αριθμός που θα σας δοθεί είναι το 372, θα πρέπει να μετρήσετε αντίστροφα 372, 369, 366, 363, 360, 357
  • Μετά από 30 δευτερόλεπτα θα πρέπει να καταγράψετε όσες περισσότερες λέξεις από τη λίστα που σας παρουσιάστηκε μπορείτε, με όποια σειρά επιθυμείτε
  • Ο χρόνος για να καταγράψετε τις λέξεις και στις δύο περιπτώσεις είναι 90 δευτερόλεπτα
  • Η χρονομέτρηση του πειράματος γίνεται μέσω της παρουσίασης στο powerpoint (η οποία περιέχει και όλες τις οδηγίες που πρέπει να ακολουθήσετε).

Free recall experiment 

(πατήστε στο σύνδεσμο για την εκτέλεση της παρουσίασης)

Για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα πρέπει να βαθμολογήσετε κάθε θέση από το 1-20 της λίστας, ανάλογα με το πόσες λέξεις που σας παρουσιάστηκαν σε αυτή τη θέση μπορέσατε να ανακαλέσετε.

Για κάθε θέση το άριστα είναι το 5,  καθώς θα πρέπει να βαθμολογήσετε ξεχωριστά για τις περιπτώσεις όπου υπήρχε η επιπλέον εργασία στο τέλος της παρουσίασης (2,4,6,8,10) και ξεχωριστά για αυτές τις άμεσης ανάκλησης (1,3,5,7,9).

Για να βοηθηθείτε στη βαθμολόγηση χρησιμοποιείστε τον παρακάτω πίνακα

Είναι σημαντικό η εκτέλεση του πειράματος να γίνει σε ήσυχο περιβάλλον, χωρίς περισπασμούς και διακοπές όχι ύστερα από πνευματική ή σωματική κόπωση.

Η χρήση μνημονικών κανόνων και τεχνικών απομνημόνευσης θα πρέπει να αποφευχθεί. Άλλωστε, μην ξεχνάτε, ο στόχος δεν είναι να διαπιστώσουμε ποιος μπορεί να θυμηθεί περισσότερες λέξεις αλλά το πώς η θέση κάθε λέξης και η ύπαρξη της ενδιάμεσης νοητικής εργασίας επηρεάζει την πιθανότητα ανάκλησης.

Το πείραμα αυτό εκτελέστηκε με συμμετέχοντες Προπτυχιακούς και Μεταπτυχιακούς φοιτητές του Πανεπιστημίου του Νόττινχαμ.

Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων επιβεβαίωσε την ύπαρξη αυξημένης πιθανότητας ανάκλησης για τις πρώτες και τελευταίες λέξεις της λίστας (primacy and recency effect). Ταυτόχρονα, η εισαγωγή της διαδικασίας με την αντίστροφη μέτρηση από τον τριψήφιο αριθμό είχε σημαντική επίδραση στην αποτελεσματικότητα ανάκλησης. Συνολικά, η πιθανότητα ανάκλησης μετά την αντίστροφη μέτρηση ήταν μικρότερη από αυτή της άμεσης ανάκλησης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλληλεπίδραση των δύο στοιχείων καθώς η διαδικασία της αντίστροφης μέτρησης αλλοίωσε και τα χαρακτηριστικά της επίδρασης της σειράς των λέξεων. Έτσι παρατηρήθηκε ότι παρότι οι πρώτες λέξεις της σειράς διατήρησαν την υψηλή πιθανότητα ανάκλησής τους, η πιθανότητα ανάκλησης των τελευταίων λέξεων όχι μόνο δεν παρέμεινε στα ίδια υψηλά επίπεδα αλλά παρουσίασε σημαντική πτώση.

Αντιπροσωπευτικό είναι το παρακάτω διάγραμμα της πιθανότητας ανάκλησης ανά θέσης για κάθε μία από τις δύο συνθήκες άμεσης ή καθυστερημένης ανάκλησης (με μπλε σημειώνεται το γράφημα για την άμεση ανάκληση και με πράσινο η ανάκληση μετά την εργασία της αντίστροφης μέτρησης).

Τα δικά σας αποτελέσματα σε ποιο βαθμό συμπίπτουν με αυτά του πειράματος;

Where Am I?

You are currently browsing the έρευνα category at The Human Factor - Εργονομία (στα ελληνικά).

Αρέσει σε %d bloggers: