Χρώμα, ψυχολογία και εμπειρία του χρήστη

26/04/2012 § Σχολιάστε

Η παρούσα ανάρτηση είναι «δανεισμένη». Η πηγή της βρίσκεται στην πολύ ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα http://usabilitygeek.com

Φυσικά μια τέτοια ανάρτηση δεν μπορεί να είναι πλήρης καθώς ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δωθεί στις διαφορετικές σηματοδοτήσεις που έχουν τα χρώματα σε διαφορετικούς πολιτισμούς αλλά και την εξατομικευμένη σημασία που μπορεί να αποδώσει ο καθένας από εμάς με βάση τις ατομικές του εμπειρίες και πεποιθήσεις σε αυτά. Έτσι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η χρησιμότητας της παρούσας ανάρτησης ως η αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση και ευαισθητοποίηση πάνω στην επίδραση του χρώματος στον καθένα μας.

Color User Experience (UX) And Psychology
Το χρώμα παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της εμπειρίας του χρήστη. Εκπέμπει ένα ψυχολογικό μήνυμα προς το χρήστη και έτσι η επιλογή του κατάλληλου χρώματος για το λόγοτυπο ή το προϊόν καθίσταται ζωτικής σημασίας καθώς συμβάλει ώστε αυτό να είναι άμεσα αναγνωρίσιμο και ταυτοποιήσιμο.

Η Coca-Cola είναι κόκκινη ενώ  ο τηλεφωνικός κολοσσός AT&T είναι μπλέ και αυτό δεν αποτελεί φυσικά σύμπτωση. Η κατάλληλη επιλογή του χρώματος είναι σημαντική για τη δημιουργία μιας θετικής εικόνας στους χρήστες. Επιπλέον, το χρώμα παίζει μεγάλο ρόλο στο επίπεδο της «αναγνώρισης» του προϊόντος. Διεγείρει τις αισθήσεις, μεταδίδοντας ακαριαία το μήνυμα με τρόπό που κανένα άλλο μέσο δεν μπορεί. Στην παρούσα ανάρτηση παρουσιάζεται η επίδραση των διαφόρων χρωμάτων στην ψυχολογία του χρήστη.

Μπλε

Color User Experience (UX) And Psychology - Blue Twitter Logo

Το μπλε είναι το χρώμα του παραδείσου και τον ωκεανών και φέρνει στο μυαλό ην αίσθηση της ειρήνης της ηρεμίας και της γαλήνης. Συνεπάγεται  την αφοσίωση, την  εμπιστοσύνη, τη νοημοσύνη, διάνοια, την πίστη και την αλήθεια. Χρησιμοποιείται συνήθως από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διότι γίνεται τους δίδει την εικόνα της αξιόπιστίας, της ασφάλειας και της συνέπειας. Μια επιπλέον ιδιότητα που συνδέεται συνήθως με το μπλε είναι η αίσθηση της καθαριότητας και ως εκ τούτου συχνά χρησιμοποιείται για να διαφημίσει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που θέλουν να προβάλουν αυτό το χαρακτηριστικό, όπως το νερό και συναφή προϊόντα π.χ. υγρά καθαρισμού.

Το μπλε φέρνει στο νου τους ουρανούς και τις θάλασσες. Ως εκ τούτου, μερικές αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον ναυτιλιακό κλάδο τείνουν να υιοθετήσουν αυτό το χρώμα στα σήματά τους. Ένας άλλος τομέας όπου το μπλε χρώμα χρησιμοποιείται είναι οι βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας και πληροφορικής και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το μπλε συνδέεται με διάνοια και τη γνώση. Οι ελαφρές αποχρώσεις του μπλε συνδέονται συχνά με την ευεξία, την υγεία, την ειρήνη και τον διαλογισμό και ως εκ τούτου μπορούν να βρεθούν να χρησιμοποιούνται από spa, κλινικές, κέντρα γιόγκα και γυμναστήρια.

Κόκκινο

Color User Experience (UX) And Psychology - Red Pinterest Logo

Το κόκκινο χρώμα προκαλεί πραγματικά την υπόφυση και επιταχύνει το ρυθμό της καρδιάς, προκαλώντας κατά συνέπεια το άτομο που το βλέπει να αναπνέει πιο γρήγορα. Αυτή η ενστικτώδης αντίδραση κάνει κόκκινο επιθετικό, ζωντανό, διεγερτικό και του δίνει τη ιδιότητα να τραβάει την προσοχή του χρήστη. Έτσι, αν κάποιος θέλει να προκαλέσει μια έντονη αντίδραση, το κόκκινο χρώμα είναι πάντα μια ασφαλής επιλογή.  Εν τούτοις προσοχή, το κόκκινο συνδέεται επίσης με τον κίνδυνο και την υποχρέωση.

Πράσινο

Color User Experience (UX) And Psychology - Green Carlsberg Logo

Το πράσινο είναι ένα χρώμα που συνδέεται γενικά με την φύση, την ειρήνη, την ευημερία και τη φρεσκάδα. Διαφορετικές αποχρώσεις του πράσινου, ωστόσο μπορεί να προκαλέσουν διαφορετικά συναισθήματα. Το βαθύτερο πράσινο συνδέεται με τον πλούτο και κύρος, ενώ ελαφρύτερες αποχρώσεις του πράσινου θεωρούνται ως επί το πλείστον ενδεικτικές της ηρεμίας και της γαλήνης. Σε αντίθεση με το κόκκινο, το πράσινο σημαίνει ασφάλεια και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διαφημίσει φιλικά προς το περιβάλλον ή ιατρικών προϊόντα.

Κίτρινο

Color User Experience (UX) And Psychology - Yellow Lucozade Logo

Για όλους τους ανθρώπους της γης, ακόμα και τα παιδιά, το κίτρινο χρώμα συνδέεται με τον ήλιο και ως εκ τούτου μεταδίδει  την εμπιστοσύνη, την θετική ενέργεια, το φως και τη ζεστασιά. Το ανθρώπινο μάτι βλέπει το κίτρινο πριν από κάθε άλλο χρώμα και αυτό το καθιστά μια εξαιρετική επιλογή για τις βιτρίνες των καταστημάτων. Πιστεύεται επίσης ότι ορισμένες αποχρώσεις του κίτρινου μπορούν να προσφέρουν έμπνευση, δημιουργική σκέψη και ενέργεια.

Μωβ

Color User Experience (UX) And Psychology - Purple Yahoo Logo

Το μωβ τείνει να είναι το χρώμα που επιλέγεται από τους δημιουργικούς ανθρώπους. Φέρνει στο νου το μυστήριο, την ανωτερότητα, τον μυστικισμό αλλά είναι και το χρώμα των βασιλικών οίκων, ενώ η απόχρωση λεβάντας μπορεί να προκαλεσεί  αναπόληση και συναισθηματισμό.

Ροζ

Color User Experience (UX) And Psychology - Pink hmv Logo

Τα συναισθήματα που το ροζ χρώμα προκαλεί διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την ένταση του χρώματος. Ένα φωτεινό ροζ φέρνει στο νου τα νιάτα, τη διασκέδαση και τον ενθουσιασμό και συνιστάται για λιγότερο ακριβά προϊόντα μόδας ή για γυναίκες ή κορίτσια, ενώ ελαφρύτερα ροζ είναι περισσότερο συνδεδεμένα με τον ρομαντισμό.

Πορτοκαλί

Color User Experience (UX) And Psychology - Orange JBL Logo

Το πορτοκάλι είναι ένα άλλο χαρούμενο χρώμα που μεταδίδει την αίσθηση της ζωντάνιας, της διασκέδαση και την ενεργητικότητας.  Η έρευνα έδειξε ότι οι πιο ανοιχτόχρωμες αποχρώσεις του πορτοκαλί συνδέονται  περισσότερο με πολυτελείς αγορές, ενώ οι πιο φωτεινές αποχρώσεις βρίσκουν έδαφος στο πιο νεανικό κοινό.

Καφέ

Color User Experience (UX) And Psychology - Brown UPS Logo

Το καφέ είναι ένα γήινο χρώμα που φέρνει στο νου την απλότητα, σταθερότητα και ανθεκτικότητα. Μερικές φορές, ανάλογα με την απόχρωση του καφέ που έχει επιλεγεί, μπορεί να προκαλέσει αρνητική αντίδραση από τους καταναλωτές που το συσχετίζουν με το βρώμικο, αλλά κάποιες αποχρώσεις, όπως αυτές του πηλού αποσπούν πολύ πιο ευνοϊκές αποκρίσεις από τους καταναλωτές.

Μαύρο

Color User Experience (UX) And Psychology - Black Gibson Logo

Το μαύρο θεωρείται ως το πιο σοβαρό, επίσημο και τολμηρό χρώμα αν και κατ’ ουσίαν το μαύρο είναι πραγματικά η πλήρης απουσία του χρώματος και του φωτός. Χρησιμοποιείται συνήθως και συνδέεται με το προϊόντα κύρους, εκλεπτισμένα και ακριβά. Στη βιομηχανία της μόδας είναι μαύρο συμβολίζει την κομψότητα και την εξουσία. Γι ‘αυτό και επιλέγεται συχνά ως επίσημη ενδυμασία.

Ωστόσο απαιτείται προσοχή στην επιλογή του μαύρου ως το κύριο χρώμα ενός λογότυπου, ή του διαφημιστικού υλικού αλλά και κατά  το σχεδιασμό των ιστοσελίδων. Το μαύρο απορροφά και διαχέει κάθε χρώμα που το περιβάλλει, και έτσι πρέπει κανείς να διαλέξει και το κατάλληλο χρώμα για να επιτύχει την κατάλληλη αντίθεση και συνδυασμό. Προτείνεται για το λόγο αυτό η χρήση με όλες τις αποχρώσεις του γκρι και του άσπρου. Ωστόσο, ο συνδυασμός με το μαύρο χρώματος μπορεί να κάνει τα φωτεινά και ζωντανά χρώματα πραγματικά να ξεχωρίσουν. Θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση του μαύρου ως υπόβαθρο στο σχεδιασμό εντύπων ή περιεχομένου για τον ιστό ιδιαίτερα όταν υπάρχει πλούσιο περιεχόμενο (κείμενο) καθώς θα καταστήσει το κείμενο δυσανάγνωστο (εκτός του ότι θα καταναλώσει αν πρόκειται για έντυπο υλικό και μεγάλη ποσότητα μελανιού, με το ανάλογο κόστος). Από την άλλη πλευρά, το μαύρο φόντο μεταφέρει το επίκεντρο της προσοχής του χρήστη στο περιεχόμενο (φωτογραφία, εικονογράφηση κτλ) αποτελώντας έτσι την ιδανική επιλογή των χρωμάτων για παρουσίαση αντίστοιχων θεμάτων (π.χ. online portfolios)

Λευκό

Color User Experience (UX) And Psychology - White Apple Logo

To λευκό  είναι πάντα το χρώμα που φέρνει στο νου την καθαριότητα, την αγνότητα και την απλότητα. Συνδέεται επίσης με το φως, καλοσύνη, θετικότητα, την ειρήνη, την ταπεινότητα και την αθωότητα. Το λευκό μπορεί να αντιπροσωπεύει την επιτυχία ή ένα νέο ξεκίνημα, όπως η γέννηση ή τον γάμο (κυρίως στις δυτικές κουλτούρες).

Χρησιμοποιείται συχνά στη διαφήμιση καθώς το ανθρώπινο μάτι βλέπει ως ένα λαμπρό χρώμα και βοηθά στη μετάδοση ενός σαφούς και καθαρού μηνύματος. Δεδομένου ότι συνδέεται με την ασφάλεια και την καθαρότητα,συναντάται συνήθως στα ιατρικές και φαρμακευτικά προϊόντα. Έτσι, είναι αρκετά συχνό σε νοσοκομεία, κλινικές, εργαστήρια και στα ρούχα του προσωπικού τους, όπως γιατροί, νοσοκόμοι, χειρουργοί και επιστήμονες. Επίσης συνδέεται με το σχεδιασμό βρεφικών προϊόντων  τον ιατρικό και φαρμακευτικό εξοπλισμό, τα προϊόντα διατροφής και απώλειας βάρους, τα γαλακτοκομικά προϊόντα αλλά και τα προϊόντα υψηλής  τεχνολογίας.

Advertisements

Οδηγώ και σε σκέφτομαι…

31/03/2012 § Σχολιάστε

και αυτό είναι το λιγότερο, το θέμα είναι αν αρχίσω να κοιτάω και το κινητό μήπως και έστειλες μήνυμα ή αν δοκιμάσω και να σου απαντήσω.

Θα μπορούσα να παραθέσω αρκετά στοιχεία από έρευνες της Νοητικής Εργονομίας για το πως ο «ανταγωνισμός» για τους διαθέσιμους νοητικούς πόρους (προσοχή, επεξεργασία πληροφοριών, λήψη αποφάσεων…) ανάμεσα στην οδήγηση και σε περιφερειακές εργασίες (όπως η χρήση του κινητού ή των συστημάτων ψυχαγωγίας – in-car entertainment) μπορεί να έχει όλεθριες συνέπειες για την ασφάλεια του οδηγού αλλά και των υπολοίπων (επιβατών, άλλων οχημάτων, πεζών).

Αντ’ αυτών όμως νομίζω είναι πολύ αποτελεσματικότερο να σας προτρέψω να παρακολουθήσετε τα δύο παρακάτω βιντέακια που είναι άκρως αποκαλυπτικά!

ΠΗΓΗ: http://www.psychologicalscience.org/index.php/video/snuffing-out-distractions-on-the-road.html

Μνήμη και ένα πείραμα για το σπίτι. (Νοητική Εργονομία)

16/12/2011 § Σχολιάστε

Η τεχνολογική πρόοδος έχει καταστήσει δυνατή την παροχή της πληροφορίας σχεδόν σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή και σε οποιοδήποτε χώρο αυτή απαιτηθεί (ή ακόμα και εν κινήσει). Και φυσικά, το να υπάρχει η πληροφορία διαθέσιμη είναι συνήθως προτιμότερο από το να απαιτείται η ανάκλησή της από τη μνήμη. Ωστόσο, η κατανόηση της λειτουργίας της μνήμης και η ανάπτυξη μεθόδων και εργαλείων για την βέλτιστη εκμετάλλευση των δυνατοτήτων της, παραμένει κρίσιμη για πολλές περιπτώσεις στον εργασιακό χώρο αλλά και στην καθημερινότητα.

Δεδομένου ότι η πληροφορία έχει γίνει αντιληπτή και έχει επεξεργαστεί από το χρήστη, το κλειδί για την αποτελεσματικότητά της είναι η επιτυχημένη ανάκλησή της από τη μνήμη. Η απλούστερη προσέγγιση της ανθρώπινης μνήμης  είναι η διαδικασία της ελεύθερης ανάκλησης (free recall). Σε ένα τέτοιο πείραμα, μια αλληλουχία αντικειμένων (συνήθως λέξεων) παρουσιάζεται στο συμμετέχοντα και από εκείνον ζητείται να θυμηθεί στο τέλος, με όποια σειρά μπορεί, όσο το δυνατό περισσότερα αντικείμενα. Το αποτέλεσμα αυτού του πειράματος μπορεί να αναπαρασταθεί σε ένα διάγραμμα πιθανότητας ανάκλησης-θέσης λέξεων με τη μορφή μιας καμπύλης σχήματος U, όπου οι πρώτες και οι τελευταίες λέξεις της λίστας έχουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα ανάκληση από ότι οι μεσαίες (primacy-recency effect).

Η παραδοσιακή προσέγγιση στο φαινόμενο αυτό έγινε από τους Atkinson & Shriffin (1968). Η αυξημένη πιθανότητα ανάκλησης των πρώτων λέξεων της λίστας (primacy effect) αποδόθηκε στο συγκριτικό πλεονέκτημα που είχαν κατά την επεξεργασία τους και την αποθήκευσή τους στη μακροπρόθεσμη μνήμη (long-term memory) σε σχέση με τις επόμενες, ενώ για τις τελευταίες λέξεις της λίστας (recency effect) θεωρήθηκε υπεύθυνη η λειτουργία της βραχυπρόθεσμης μνήμης όπου οι λέξεις παρέμεναν για το (συγκριτικά συντομότερο) χρονικό διάστημα μέχρι την ανάκλησή τους.

Ωστόσο, πειραματικά δεδομένα αλλά και μελέτες σε ρεαλιστικές συνθήκες αποκάλυψαν ασυνέπεια μεταξύ των προβλέψεων αυτής της προσέγγισης και των αποτελεσμάτων που τελικά προέκυψαν. Η λειτουργία της βραχυπρόθεσμης μνήμης δεν είναι ικανή για να εξηγήσει την αυξημένη πιθανότητα ανάκλησης των τελευταίων λέξεων (recency effect) μετά τη μεσολάβηση μεγάλου χρονικού διαστήματος από την παρουσίαση της λίστας μέχρι την ανάκλησή της, ή την εκτέλεση κάποια σύντομης νοητικής εργασίας μετά την παρουσίαση της λίστας (distractor task). Επιπλέον η ύπαρξη μιας ένθετης εργασίας ή η πάροδος σημαντικού χρόνου μέχρι την ανάκληση δεν δείχνει να επηρεάζει την αυξημένη πιθανότητα ανάκληση των πρώτων λέξεων της λίστας (κάτι που  αντίκειται στην παραδοσιακή θεωρητική προσέγγιση).

Νεότερες προσεγγίσεις προσπαθούν να υπερβούν αυτές τις ασυνέπειες προτείνοντας εναλλακτικές εξηγήσεις για την ύπαρξη των φαινομένων. Ο κανόνας της αναλογίας (ratio rule) που εισήγαγαν οι  Bjork και Whitten (1974) ή η χρονική ή σειριακή χαρακτηριστική- ξεχωριστή θέση των πρώτων λέξεων που πρότειναν ως εξήγηση οι Rundus (1971) και Modigliani και Hedges (1987) είναι κάποιες από τις επικρατέστερες.

Ξεφεύγοντας όμως από τη θεωρητική ανασκόπηση του ζητήματος, για να μπορέσει ο καθένας να αισθανθεί την επίδραση παραγόντων όπως η σειρά των αντικειμένων και η εκτέλεση μιας απλής, νοητικής εργασίας ανάμεσα στην παρουσίαση των λέξεων και την ανάκλησή τους, προτείνω να κάνετε το παρακάτω πείραμα.

Για να συμμετάσχετε θα πρέπει να εκτελέσετε την παρακάτω παρουσίαση Powerpoint.

Οδηγίες για το πείραμα:

  • Θα σας παρουσιαστούν 10 λίστες με 20 λέξεις η καθεμία.
  •  Μετά την  1η , 3η , 5η , 7η  & 9η λίστα θα πρέπει αμέσως να καταγράψετε όσες περισσότερες λέξεις μπορείτε, με όποια σειρά επιθυμείτε
  • Μετά την 2η , 4η , 6η , 8η  & 10η λίστα θα σας δοθεί ένα τριψήφιο νούμερο
  • Για 30 δευτερόλεπτα θα πρέπει αν μετρήσετε αντίστροφα (αφαιρώντας 3) από το νούμερο αυτό (είτε φωναχτά, είτε γράφοντας τα νούμερα σε ένα χαρτί
  • Για παράδειγμα, αν ο αριθμός που θα σας δοθεί είναι το 372, θα πρέπει να μετρήσετε αντίστροφα 372, 369, 366, 363, 360, 357
  • Μετά από 30 δευτερόλεπτα θα πρέπει να καταγράψετε όσες περισσότερες λέξεις από τη λίστα που σας παρουσιάστηκε μπορείτε, με όποια σειρά επιθυμείτε
  • Ο χρόνος για να καταγράψετε τις λέξεις και στις δύο περιπτώσεις είναι 90 δευτερόλεπτα
  • Η χρονομέτρηση του πειράματος γίνεται μέσω της παρουσίασης στο powerpoint (η οποία περιέχει και όλες τις οδηγίες που πρέπει να ακολουθήσετε).

Free recall experiment 

(πατήστε στο σύνδεσμο για την εκτέλεση της παρουσίασης)

Για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα πρέπει να βαθμολογήσετε κάθε θέση από το 1-20 της λίστας, ανάλογα με το πόσες λέξεις που σας παρουσιάστηκαν σε αυτή τη θέση μπορέσατε να ανακαλέσετε.

Για κάθε θέση το άριστα είναι το 5,  καθώς θα πρέπει να βαθμολογήσετε ξεχωριστά για τις περιπτώσεις όπου υπήρχε η επιπλέον εργασία στο τέλος της παρουσίασης (2,4,6,8,10) και ξεχωριστά για αυτές τις άμεσης ανάκλησης (1,3,5,7,9).

Για να βοηθηθείτε στη βαθμολόγηση χρησιμοποιείστε τον παρακάτω πίνακα

Είναι σημαντικό η εκτέλεση του πειράματος να γίνει σε ήσυχο περιβάλλον, χωρίς περισπασμούς και διακοπές όχι ύστερα από πνευματική ή σωματική κόπωση.

Η χρήση μνημονικών κανόνων και τεχνικών απομνημόνευσης θα πρέπει να αποφευχθεί. Άλλωστε, μην ξεχνάτε, ο στόχος δεν είναι να διαπιστώσουμε ποιος μπορεί να θυμηθεί περισσότερες λέξεις αλλά το πώς η θέση κάθε λέξης και η ύπαρξη της ενδιάμεσης νοητικής εργασίας επηρεάζει την πιθανότητα ανάκλησης.

Το πείραμα αυτό εκτελέστηκε με συμμετέχοντες Προπτυχιακούς και Μεταπτυχιακούς φοιτητές του Πανεπιστημίου του Νόττινχαμ.

Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων επιβεβαίωσε την ύπαρξη αυξημένης πιθανότητας ανάκλησης για τις πρώτες και τελευταίες λέξεις της λίστας (primacy and recency effect). Ταυτόχρονα, η εισαγωγή της διαδικασίας με την αντίστροφη μέτρηση από τον τριψήφιο αριθμό είχε σημαντική επίδραση στην αποτελεσματικότητα ανάκλησης. Συνολικά, η πιθανότητα ανάκλησης μετά την αντίστροφη μέτρηση ήταν μικρότερη από αυτή της άμεσης ανάκλησης. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλληλεπίδραση των δύο στοιχείων καθώς η διαδικασία της αντίστροφης μέτρησης αλλοίωσε και τα χαρακτηριστικά της επίδρασης της σειράς των λέξεων. Έτσι παρατηρήθηκε ότι παρότι οι πρώτες λέξεις της σειράς διατήρησαν την υψηλή πιθανότητα ανάκλησής τους, η πιθανότητα ανάκλησης των τελευταίων λέξεων όχι μόνο δεν παρέμεινε στα ίδια υψηλά επίπεδα αλλά παρουσίασε σημαντική πτώση.

Αντιπροσωπευτικό είναι το παρακάτω διάγραμμα της πιθανότητας ανάκλησης ανά θέσης για κάθε μία από τις δύο συνθήκες άμεσης ή καθυστερημένης ανάκλησης (με μπλε σημειώνεται το γράφημα για την άμεση ανάκληση και με πράσινο η ανάκληση μετά την εργασία της αντίστροφης μέτρησης).

Τα δικά σας αποτελέσματα σε ποιο βαθμό συμπίπτουν με αυτά του πειράματος;

Where Am I?

You are currently browsing the νοητική εργονομία category at The Human Factor - Εργονομία (στα ελληνικά).

Αρέσει σε %d bloggers: